Robot pesten

IMG_1076

Een tijdje geleden was professor Vanessa Evers op de tv met de FROG, Fun Robotic Outdor Guide. En vorig jaar hield ze een lezing in Amsterdam. Er zal ongetwijfeld veel anders tussendoor gebeurd zijn, maar daar heb ik niet zo’n zicht op. In haar praatje kwam van alles voorbij, verhalen over kleine en grote robots, in ieder geval waren het allemaal robots die met mensen moeten omgaan, die moeten interacteren met mensen. Haar speech was vlot en vrolijk - en het is sowieso leuk om een jonge vrouwelijke hoogleraar in de robotica te horen praten.

Het verhaal wat me het meeste bijbleef was dat mensen onaardig kunnen zijn tegen robots. Wat is dat nu weer, zult u vragen. Robots worden vaak afgeschilderd als een bedreiging van mensen en nu blijkt dat het andersom ook kan? Ja dus! De FROG ziet eruit als een onnozele, best aardige, op wielen rijdende robot, die de taak heeft om mensen in een bepaald gebied de weg te wijzen of hen wat informatie te schaffen. Deels autonoom, deels bestuurd, doet hij zijn ronde op een plein of in dit geval, op de campus in Twente.

Nou leuk hoor, kun je misschien denken, het is weer eens wat anders. Maar de mensen reageren toch helemaal niet zoals je zou denken! Ze gaan namelijk de FROG een beetje pesten. En dat doen ze, vaak als groepje (ja dan durven ze wel) door, als de robot ze de weg wil wijzen en voor hen uit wil rijden, er pontificaal vóór te gaan staan - zodat het arme ding alleen zijn lesje ‘botsingsvermijding’ kan uitvoeren maar aan zijn overige taken niet toekomt.

Wat is dat nou? Waarom doen mensen dat? Misschien willen ze even laten zien dat ze de baas zijn en die robot heus niet het idee hoeft te hebben dat ze zonder ‘dat ding’ er niet uit kunnen komen waar ze naar toe willen. Lekker even laten zien wie de baas is?

Het doet me denken aan de ober of serveerster waar ik instantaan een hekel aan krijg als ze aan mijn tafeltje komen vragen “heeft het gesmaakt” op een bedil-toon die je het gevoel geeft dat je alleen maar ‘ja mevrouw’ mag zeggen. Het is dan verdorie geen interesse of ik het lekker vond, maar een soort verplicht antwoord dat ik moet geven, een lesje dat ik moet opzeggen. En het ergste is dat ík dan een goedkeurend knikje krijg, omdat ik het goede antwoord heb gegeven! Terwijl zij in afwachting van mijn antwoord zou moeten sidderen, en denken: was het echt wel goed wat ik haar voorschotelde?

Het wisselen van machtspositie komt tussen mensen voor, zoals in het restaurant, want wie is nou eigenlijk de klant (die koning is)? Dat mensen ook de neiging hebben om een robot te bedillen en hem of haar op zijn plaats te wijzen, is eigenlijk wel weer grappig in zekere zin. Ja, een robot als gids het kan nuttig zijn, maar mij krijg je niet gek!

Yolande Kolstee is verbonden aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Tot en met 2014 Lector innovatieve visualisatie-technieken en hoofd van het ARLab, een samenwerking met de TU Delft op het gebied van Augmented Reality, neemt ze nu de pen ter hand. Op eigenzinnige wijze vertelt ze over innovatie en duurzaamheid aan de hand van waargebeurde robotverhalen.

Dossiers