Retropolatie

Liam van Koert

Het werpen van een verre blik in de toekomst en het vervolgens in stapjes terugrekenen naar hoe je daar in hemelsnaam terecht bent gekomen, kan een krachtig innovatiegereedschap zijn. Zo werd ons althans verteld tijdens een persbijeenkomst van kabelfabrikant Lapp, die in Berlijn een inspirerende locatie vond om het eens niet over kabels en connectoren te hebben, maar over hoe je als slanke, ­efficiënte organisatie toch blijft innoveren. De mindset bij lean manufacturing en de onderliggende processen zijn namelijk heel anders dan die van de hippe start-ups die onbevangen het ene na het andere disruptieve idee op tafel gooien. De een denkt in ‘just in time’ en ‘six sigma’, terwijl de ander ‘agile’ sprintjes trek om snel van niets tot iets te komen. Veel grote gevestigde bedrijven met hun logge structuren - massa is nu eenmaal traag - steken stoffig af tegen de wendbare ‘unicorns’ die binnen enkele jaren tijd dat ‘iets’ in een miljardenbelofte weten om te zetten.

Wat men er echter vaak vergeet bij te vertellen, is dat er voor elke eenhoorn minstens honderd eendagsvliegen op het kerkhof liggen. Want, zo blijkt, naast een goed idee is ook geld best belangrijk. Nu wil het geval dat die ‘oude van dagen’ best goed zijn in het verdienen van geld. Of op zijn minst in het zeer efficiënt ­omgaan met de financiële middelen die ze hebben. Start-ups worden vaker wel dan niet roekeloos rennend gesignaleerd met een gat in hun hand.

Hoewel twee verschillende werelden, zijn beide mindsets noodzakelijk voor een gezond bedrijf. Zit jouw product in de ‘cashcow’ fase, dan is optimaliseren van het melken helemaal geen slecht idee. Maar ooit zal het geven stoppen en zal je iets nieuws moeten hebben. Het bedenken van de cashcow van morgen? Daar zijn de start-ups dan weer goed in. Nu kiezen sommige bedrijven ervoor een ‘radicaal groepje’ van het bedrijf te isoleren en hen lekker te laten rennen in de hoop dat er een gouden kalfje geboren wordt. Soms gebeurt dat ook. Lapp kiest er echter voor om innovatie binnen de eigen gelederen te houden en een losse grip op innovatie te ontwikkelen. Niet om ideeën in de kiem te smoren, maar juist om innovatie als continu en integraal onderdeel te verankeren. En ja, dat betekent soms ook tijdig inzien dat een idee het niet redt en er een punt achter zetten.

Eén van de tools die Lapp hiervoor gebruikt, is dus retropolatie. En misschien is dat wel het deel wat ik miste in het verhaal van multimiljonair Peter Diamandis over exponentiële technologie een paar dagen later in Boston. Want waar Lapp uitgaat van een ‘maakbare toekomst’ waar we zelf een punt aan de horizon zetten, schieten de ge-extrapoleerde plaatjes van Diamandis exponentieel omhoog. Onder invloed van een exponentiële groei van de ­rekenkracht, behoort schaarste (over distributie sprak hij niet) immers tot het verleden. Des te belangrijker lijkt het mij dan ook om nu zelf die stip aan de horizon te zetten. Dan kunnen we ook in het geval van een exponentiële stroomversnelling al retropolerend ‘gewoon’ een zelfgekozen koers blijven varen.

Liam van Koert